Actualności

„To, co możesz uczynić, jest tylko maleńką kroplą w ogromie oceanu, ale właśnie jest tym, co nadaje znaczenie twojemu życiu.“

Albert Schweitze

Lida, położona na skrzyżowaniu dróg z Wilna do Nowogródka i z Grodna do Mińska, stanowi ważny ośrodek polskości na terenie Białorusi. Według oficjalnych statystyk w stutysięcznym mieście Polacy stanowią prawie 40% mieszkańców. Przez długie powojenne lata Polacy w Lidzie, podobnie jak i na całej Białorusi, nie mieli nic: jedynym polskim ośrodkiem był kościół, a język i tradycja zachowały się wyłącznie w rodzinie.
W 1988 r. założono oddział Związku Polaków Białorusi, który zarejestrowano w 1991 r. Liczy 2200 członków. Prezesem Oddziału od 21 listopada 1993 r. do 2009 r. była Izabela Tyrkin.
Od chwili powstania organizacja położyła nacisk na rozwój szkolnictwa polskiego na terenie Ziemi Lidzkiej. Już w roku szkolnym 1989/90 naukę języka polskiego podjęło 1057 uczniów w dwunastu szkołach miasta. W następnym roku szkolnym język ojczysty poznawało 730 uczniów uczęszczających na w różne formy zajęć pozalekcyjnych i podczas nauki w I klasie Szkoły nr 10 w Lidzie z językiem polskim jako przedmiotem obowiązkowym. W szkołach wiejskich rejonu lidzkiego naukę języka polskiego rozpoczęto w roku szkolnym 1990/91, czyli rok później niż w mieście.
Najstarszym stowarzyszeniem przy Lidzkim ZPB było Stowarzyszenie Kombatantów liczące ponad 120 członków. 3 sierpnia 1990 r. mieliśmy honor po raz pierwszy uczcić kombatantów. Dzięki aktywności polskich działaczy lidzkie środowisko kombatanckie stało się jednym z najliczniejszych i najlepiej zorganizowanych na Grodzieńszczyźnie. W 1994 r. zostało założone Stowarzyszenie „Sybirak”.
Od 17 października 1992 r. w Lidzie działa pierwszy na Białorusi Klub Kobiet Polskich liczący 37 osób. W 1994 r. jego członkowie wspólnie z Podlaskim Oddziałem Stowarzyszenia ..Wspólnota Polska” zorganizowali I Zjazd Kobiet Poiek na Białorusi. Panie regularnie przygotowują wystawy robótek ręcznych i konkursy kulinarne, poza tym opiekują się trawnikiem i zajmują się generalnym sprzątaniem Domu Polskiego. Z udziałem tych pań i przy ich bezcennej pomocy przygotowywane są również imprezy towarzyskie.
Od 1994 r. przy oddziale ZPB działał liczący 27 osób Klub Młodzieży Polskiej, którego prezesem była Halina Żydkiewicz. Drugą młodzieżową placówką był klub sportowy „Sokół” zrzeszający 38 osób i współpracujący z klubem sportowym w Sokółce.
Proces narodowego odrodzenia Polaków w Lidzie wymusił konieczność posiadania lokalu. 16 kwietnia 1991 r. Rada Miejska Lidy podjęła decyzję o przydzieleniu placu pod budowę Domu Polskiego. Poświęcenie placu odbyło się w maju 1992 r. Budowa trwała pięć lat. Uroczyste otwarcie Domu Polskiego nastąpiło 30 sierpnia 1997 r.
Polska biblioteka posiada 10-tysięczny księgozbiór, z którego korzysta ponad 700 czytelników z miasta i rejonu. W wiejskiej bibliotece w Bielicy założono kącik polskich książek.
Oddział ZPB w Lidzie może się poszczycić prężną działalnością kulturalną. W 1992 r. Lech Pyrski założył tu zespół „Przyjaciele”, który ma w swoim repertuarze pieśni patriotyczne, obrzędowe, a nawet żartobliwe.
Od 1996 r. działa trzydziestoosobowa drużyna harcerska ..Puszcza”, a wchodzące w jej skład zespoły w dni świąteczne zapraszają na tradycyjne koncerty w mieście.
W 1995 roku Lida była organizatorem IV Festiwalu Piosenki Polskiej. Należy zaznaczyć, że było to udane przedsięwzięcie, a zespoły ZPB uczestniczyły we wszystkich edycjach tego festiwalu.
W 1996 r. zorganizowano bardzo udaną imprezę młodzieżowa „Miss Polska -Lida 96″. Był to przede wszyszkim konkurs intelektu i polskości ale także gracji pięknych dziewcząt.
Swojej działalności nie ograniczamy do murów Domu Polskiego. Każdego roku w Dzień Zaduszny członkowie naszego oddziału przychodzą na Kwaterę Lotników na cmentarzu miejskim, zapalają tam znicze, składają kwiaty i odmawiają modlitwę „Anioł Pański”. Do tradycji weszły także gromadzące liczną rzeszę Polaków spotkania opłatkowe organizowane przy pomniku Adama Mickiewicza
Do tradycji należą również niedzielne zebrania Lidzkiego Oddziału. W spotkaniach uczestniczą zespoły, dając minikoncerty, podczas których wspólnie z widzami tańczą i śpiewają. Na spotkania przychodzą lekarze i prawnicy, występując w roli lektorów, odwiedzają nas także nauczycielki języka polskiego ze swoimi wychowankami. Pedagodzy wygłaszają referaty i odczyty na tematy literackie oraz historyczne, szczególnie dotyczące życia sławnych Polaków, a dzieci recytują wiersze, śpiewają i tańczą.
Przy Domu Polskim działają liczne kółka artystyczne i językowe: choreograficzne, plastyczne, języka angielskiego. Z okazji polskich świąt narodowych i religijnych uczniowie z kółka plastycznego organizują wystawy prac. Swoje rysunki wystawiali również w konkursach na terenie Polski: w Toruniu, Suwałkach, Białymstoku, Augustowie, gdzie również zdobywali nagrody. Od września zorganizowaliśmy kółko rozwoju dla dzieci „Intelekt. Sukces. Pamięć”.
Od chwili powstania najważniejszym zadaniem naszego Oddziału pozostaje kształcenie młodego pokolenia w głębokich tradycjach narodowych, nauczanie języka polskiego, szerzenie polskiej kultury.
Obecnie przy naszym Domu działają trzy kluby: Klub Kobiet, Klub Nauczycieli i Klub Lekarzy, istnieje też dziewięć zespołów amatorskich, których udział uświetnia duże imprezy obwodowe: Festiwal Kultur Narodowych, Kanał Augustowski, Festiwal Poloneza w Słonimie.
Kresowe Zabawy pod kierownictwem Olgi Łowkis to pierwszy taneczny zespół zorganizowany przez nasz Oddział w 1992 r., dobrze znany nie tylko u nas, ale i za granicą. Uczestniczył w festiwalach i konkursach w Warszawie, Krakowie, Białymstoku, Elblągu, Rzeszowie, Głogowie, Mrągowie, Siemiatyczach, Mielniku, Sokółce, Suwałkach, Wągorzewie, dwa razy w Niemczech, a także występował w wielu miejscowościach na Białorusi. Zespół w bogatym repertuarze ma przekrój ludowych tańców polskich, białoruskich, kresowych. Za swoje występy otrzymał wiele nagród i dyplomów.
W 2009 r. zespół „Kresowe Zabawy” uczestniczył w II Międzynarodowym Festiwalu Muzyki, Sztuki i Folkloru „Podlaska Oktawa Kultur”. Wśród zaproszonych były „Pałac” i „Biełyje Rosy” – bardzo popularne zespoły z Białorusi, a także zespoły z Izraela, Stanów Zjednoczonych, Macedonii. Mamy nadzieję, że „Lidzianie” i „Fiołki” – następne dwa zespoły pani Olgi Łowkis – również odniosą taki sukces. Zespół taneczny „Lidzianie” to osiem par nastolatków tańczących polskie i białoruskie tańce ludowe. Zespół uczestniczył w wielu imprezach na Białorusi, a w Polsce występował w Elblągu, Suwałkach, Częstochowie, Augustowie.
Powstały w 1998 r. chór „Sybirak”, którym obecnie kieruje p. Edward Trembacz, ma w repertuarze piosenki ludowe, patriotyczne, sybirackie, estradowe. Wyjeżdżał na festiwale i brał udział w różnych imprezach w Polsce: w Koszalinie, Mrągowie, Siedlcach, Bystrzycy Kłodzkiej, Rutce -Tartak, także na Ukrainie oraz w wielu miejscowościach na Białorusi. Chór otrzymał wiele nagród i dyplomów.
Powstały w 1994 r. chór seniorów „Memoria” ma w repertuarze piosenki ludowe i patriotyczne. Występował na Białorusi i w Polsce: w Mrągowie, Koszalinie, na Białostocczyźnie. Również posiada wiele nagród i dyplomów. Teraz zespołem kieruje p. Natalia Miszkiń.
Zespoły seniorów „Sybirak” i „Memoria” brały udział w dożynkach na Suwalszczyźnie, w przemarszu Sybiraków, występowały na Białostoczczyżnie.
Dom Polski otwarty jest dla wszystkich, którym bliska jest kultura polska. Naszą działalność najlepiej widać w niedzielę, kiedy odbywają się spotkania i imprezy z okazji polskich świąt narodowych czy religijnych, spotkania towarzyskie przy stolikach, dni poezji. Zapraszaliśmy do siebie zespoły z Nowogródka, Radunia, Ostrowca. Trzy lata temu na Grodzieńszczyźnie był zorganizowany proekt „Moja mała Ojczyzna”. Dzieci z Domu Polskiego w Lidzie zajęły w tym konkursie I miejsce, potem przywiozły dyplom z Grodna.
Sukcesywnie uczestniczymy w licznych przedsięwzięciach kulturalnych organizowanych w kraju. W Domu Polskim regularnie urządzamy Dni Kultury Polskiej i koncert niedzielne oraz spotkania z okazji polskich świąt narodowych i religijnych. Organizujemy spotkania przy stolikach, Bale Jesienne i Bale Szlacheckie, Dni Poezji, Przeglądy Zespołów Kolędniczych.
W Domu Polskim odbywały się również przedsięwzięcia organizowane przez władze miejskie. Były u nas seminaria dla kierowników stowarzyszeń mniejszości narodowych i warsztaty dla pracowników kultury i oświaty.
Priorytetem naszej działalności jest rozwój nauki języka polskiego i kultury oraz zachowanie tradycji naszych przodków, zgodnie z intencją, jaką sformułował Bolesław Prus, jeden z wielkich pisarzy polskich okresu pozytywizmu:
Prawdziwy patriotyzm nie tylko polega na tym, żeby kochać jakąś idealną ojczyznę, ale – żeby kochać, badać i pracować dla realnych składników tej ojczyzny, którymi są ziemia, społeczeństwo, ludzie i wszelkie ich bogactwa.